YOUR DENTAL BLOG

Γιατί η οδοντιατρική γνώση χαρίζεται απλόχερα!



Η εξαγωγή ενός δοντιού αποτελεί μια κοινή οδοντιατρική κλινική πράξη η οποία περιλαμβάνει την αφαίρεση ενός δοντιού από το οστό της γνάθου. Οι εξαγωγές ως μέσο θεραπείας θεωρούνται στην σύγχρονη οδοντιατρική ως η έσχατη λύση και λαμβάνουν χώρα μόνο όταν ο οδοντίατρος έχει εξαντλήσει όλες τις άλλες πιθανές θεραπευτικές επιλογές. Μια εξαγωγή μπορεί να πραγματοποιηθεί προκειμένου να απομακρυνθεί ένα δόντι που παρουσιάζει ήδη ή πρόκειται να παρουσιάσει μελλοντικά σοβαρό πρόβλημα στοματικής υγείας (τερηδονική βλάβη, κατάγματα ριζών και μύλης, έγκλειστα δόντια) καθώς και στα πλαίσια μια άλλης οδοντιατρικής θεραπείας (ολική οδοντοστοιχία ή ορθοδοντική θεραπεία).

Αναμφίβολα οι κυριότεροι παράγοντες για μια γρήγορη, προβλέψιμη επούλωση του μετεγχειρητικού τραύματος του φατνίου και την αποφυγή ανεπιθύμητων επιπλοκών μετά από μια εξαγωγή θεωρούνται ο ομαλός σχηματισμός του θρόμβου αίματος στο φατνίο του δοντιού και η απόλυτη εφαρμογή των οδηγιών που συνιστά ο οδοντίατρος.

Για την καλύτερη επούλωση του τραύματος, λοιπόν, και την αποφυγή δυσάρεστων καταστάσεων όσον αφορά την στοματική υγεία μας, κρίνεται κομβικής σημασίας να λάβουμε υπόψη τις παρακάτω οδηγίες :

  • Κρατήστε στην θέση που τοποθετήθηκε πάνω στο τραύμα μετά το πέρας της εξαγωγής η αποστειρωμένη γάζα, δαγκώνοντας για την επόμενη περίπου ώρα. Εάν η αιμορραγία συνεχιστεί, τοποθετείστε μια νέα για μια ώρα ακόμη. Για να ελαχιστοποιήσετε την περαιτέρω αιμορραγία, αποφύγετε την άσκηση και καθίστε σε όρθια θέση. Εάν η αιμορραγία επιμείνει περισσότερο από 24 ώρες, επιβάλλεται να προσέλθει ο ασθενής στο οδοντιατρείο για έλεγχο.

  • Εάν μετά την εξαγωγή παρουσιασθεί οίδημα (πρήξιμο) στην περιοχή του τραύματος, συνίσταται η τοποθέτηση μιας παγοκύστης εξωστοματικά για διάστημα μιας ώρας με περιοδικές εφαρμογές ανά 10 λεπτά και διάρκεια της εφαρμογής τα 5 λεπτά. Μετά την πάροδο μιας ημέρας, ο πάγος δεν έχει πια επίδραση. Σε περίπτωση δυσκαμψίας της γνάθου, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας καθώς είναι μια φυσιολογική αντίδραση ύστερα από χειρουργική επέμβαση εξαγωγής δοντιού και την καταπόνηση των μυών της γνάθου που κρατούν για ώρα το στόμα ανοικτό κατά την εξαγωγή.

  • Για την πρόληψη του πόνου, ιδιαίτερα μετά από… απαιτητικές εξαγωγές, πολλές φορές κρίνεται χρήσιμο ο ασθενής να πάρει κάποιο παυσίπονο πριν την επέμβαση (όχι ασπιρίνη καθώς θα εμποδίσει την πήξη του αίματος) και αν μετά την επέμβαση ο πόνος συνεχίζεται, η δόση να επαναλαμβάνεται μετά από τέσσερις ώρες. Η λήψη αντιβιοτικών γίνεται εφόσον συστήνεται από τον οδοντίατρο και μόνο!

  • Αποφύγετε να πίνετε υγρά με καλαμάκι ώστε να μην προκληθεί αιμορραγία και αποκόλληση του θρόμβου που σχηματίζεται σταδιακά. Προσπαθήστε να τρώτε μόνο μαλακές τροφές οι οποίες να είναι χλιαρές προς κρύες και όχι ζεστές και σκληρές. Παράλληλα αποφύγετε την μάσηση από την μεριά της εξαγωγής, η οποία για τα επόμενα τρία 24ωρα θα γίνεται από το αντίθετο ημιμόριο της εξαγωγής.
  • Σε ασθενείς που είναι καπνιστές, συνίσταται να αποφύγουν το κάπνισμα για τις πρώτες ημέρες μετά την εξαγωγή του δοντιού καθώς ο καπνός μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αρνητικές επιπλοκές.

  • Αποφύγετε να ξεπλύνετε το στόμα σας με νερό ή διάφορα αντισηπτικά σκευάσματα καθώς αυτά αυξάνουν την αιμορραγία και καθυστερούν την επούλωση του τραύματος. Μετά το πρώτο 24ωρο μπορούν να γίνουν πλύσεις με ήπια στοματικά διαλύματα ή ακόμα και με αλατούχο νερό, 3 φορές την ημέρα επί 4-5 ημέρες ενώ ο καθαρισμός των δοντιών να γίνεται κανονικά με ήπιες κινήσεις .

  • Σε ασθενείς που χρησιμοποιούν μερικές οδοντοστοιχίες, κρίνεται σκόπιμο να μην τοποθετούνται την πρώτη ημέρα μετά την εξαγωγή ενός δοντιού.
  • Είναι πιθανόν να εμφανιστούν άλλες παροδικές επιπλοκές όπως ναυτία ή τάση προς εμετό, μούδιασμα του χείλους, μούδιασμα της γλώσσας, πυρετός, πόνος κατά την κατάποση, παροδική δυσκολία διάνοιξης του στόματος κ.α., για τα οποία ο ασθενής ενημερώνεται από τον οδοντίατρο πριν την αναισθησία και την εξαγωγή του δοντιού, λαμβάνοντας υπόψη το ιατρικό ιστορικό του ασθενή και τις πιθανές παθήσεις που έχει. Σε περίπτωση που τα φαινόμενα επιμείνουν, επικοινωνήστε με τον οδοντίατρο σας.
  • Τα μη αυτό-απορροφούμενα ράμματα αφαιρούνται συνήθως μια εβδομάδα μετά από την εξαγωγή ενός δοντιού. Σε μια σύντομη επίσκεψη στο οδοντιατρείο για την αφαίρεση τους, ο οδοντίατρος ελέγχει παράλληλα και την επούλωση του τραύματος.

  • Καλό θα ήταν να λάβετε υπόψη πως σε περίπτωση που σηκωθείτε ξαφνικά μετά την εξαγωγή στο οδοντιατρείο, μπορεί να αισθανθείτε μια ζάλη η οποία μπορεί να πηγάζει από τον φόβο πολλές φορές του ασθενή για την διαδικασία της εξαγωγής. Προσπαθείτε να σηκωθείτε πιο αργά και να καθίσετε κάπου πριν σταθείτε όρθιος. Γενικότερα, η σωματική άσκηση είναι χρήσιμο να αποφεύγεται τις πρώτες ημέρες για την μείωση της πιθανότητας αιμορραγίας.
  • Αυτονόητο είναι πως ο ασθενής δεν πρέπει να διστάζει να επικοινωνεί με τον οδοντίατρο για οτιδήποτε θεωρεί αναγκαίο και να λάβει μια απάντηση το συντομότερο δυνατό για το πρόβλημα του!


Οι φρονιμίτες (Wisdom Tooth) αποτελούν ουσιαστικά τον τρίτο γομφίο κάθε οδοντοστοιχίας και το τελευταίο χρονικά μόνιμο δόντι που αποκτά ο άνθρωπος. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μόνιμα δόντια που ανατέλλουν σε σύντομο χρονικό διάστημα μεταξύ τους, ο φρονιμίτης εμφανίζεται σχετικά αργά, συνήθως από το 17ο έτος της ηλικάς ως και το 25ο έτος. Η καθυστερημένη αυτή φυσιολογική απόκτηση του τρίτου γομφίου και η έλλειψη ελεύθερου χώρου πίσω από τον δεύτερο γομφίο τόσο στην άνω όσο και στην κάτω γνάθο συνδεόνται με μια σειρά από κλινικά ζητήματα.
Χαρακτηρίζεται ως ένα δόντι δίχως σταθερή μυλική μορφολογία, συνήθως με 2-3 ρίζες οι οποίες σε μέγεθος είναι μικρότερες σε σχέση με τους υπόλοιπους γομφίους. Δεν είναι λίγες οι φορές βέβαια που μπορεί να παρατηρηθεί η απουσία σχηματισμού ενός ή περισσοτέρων εκ των τεσσάρων φρονιμιτών λόγω γενετικών παραμέτρων.

Προβλήματα που προκαλούν οι φρονιμίτες
Καθώς οι φρονιμίτες δεν εμφανίζονται ταυτόχρονα με τα υπόλοιπα μόνιμα δόντια, η ανατολή τους έρχεται αντιμέτωπη τόσο με την έλλειψη διαθέσιμου χώρου στον φραγμό όσο και με την δυσκολία να διαπεράσουν τα παχύτερα σε αυτή την ηλικία ούλα. Επομένως, από τα πρώτα συμπτώματα εμφάνισης των φρονιμιτών είναι ο έντονος πονόδοντος συνοδευόμενος αρκετές φορές από οίδημα και πόνο στην περιοχή της αντίστοιχης παρειάς, δυσκολία μάσησης και τρισμό (περιορισμός ανοίγματος του στόματος). Η διάρκεια αυτών των ενοχλήσεων μπορεί να διαρκέσει 10-15 ημέρες.

Αρκετές φορές, όπως προαναφέραμε λόγω έλλειψης διαθέσιμου χώρου, οι φρονιμίτες δεν καταφέρνουν να ανατείλουν πλήρως ή μπορούν να παραμείνουν εγκλωβισμένοι μέσα στο οστό της γνάθου, κάτω από το επίπεδο των ούλων. Οι φρονιμίτες αυτοί χαρακτηρίζονται ως ημιέγκλειστοι ή έγκλειστοι αντίστοιχα. Ο εγκλεισμός αυτός μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από βλάβες που ενδιαφέρουν τόσο τα παρακείμενα δόντια, δηλαδή τους δεύτερους γομφίους, τους μαλακούς ιστούς με την εμφάνιση φλεγμονής των ούλων όσο και την κροταφογναθική άρθρωση.

Με την παραμονή του φρονιμίτη εντός του οστού της γνάθου, υπάρχει ο κίνδυνος της συνεχούς επαφής του με τις ρίζες του παρακείμενου δοντιού με αποτέλεσμα την αλλοίωση τους και μακροπρόθεσμα την εμφάνιση προβλημάτων και σε αυτό. Από την άλλη πλευρά, κατά την προσπάθεια ανατολής του φρονιμίτη με πλάγιο προσανατολισμό, μπορεί να προκληθεί μετακίνηση των υπόλοιπων δοντιών, με αποτέλεσμα την αλλοίωση της ορθής σύγκλεισης, την εμφάνιση συνωστισμών και την απαίτηση μιας ορθοδοντικής θεραπείας. Υποχρεωτική επομένως είναι η έγκαιρη εξακρίβωση της θέσης του φρονιμίτη με την ακτινογραφική εξέταση και η διαπίστωση αν ο εν λόγω φρονιμίτης αποτελεί απειλή ή μη για τα υπόλοιπα δόντια.

Εάν οι φρονιμίτες καταφέρουν και βρουν κάποια διέξοδο και εν τέλει να ανατείλλουν πλήρως παρά την σχετική έλλειψη χώρου στην γνάθο, αποτελεί σύνηθες φαινόμενο η απουσία ευθυγράμμισης του άξονα τους με τα υπόλοιπα δόντια. Αποτέλεσμα της προεξοχής της μύλης των φρονιμιτών προς τα έξω ή προς τα μέσα είναι ο τραυματισμός των μαλακών ιστών της παρειάς (μάγουλο) και της γλώσσας. Η πιο διαδεδομένη φλεγμονή ωστόσο στην περίπτωση των φρονιμιτών δεν είναι άλλη από την Περιστεφανίτιδα (Pericoronitis) που εμφανίζεται κυρίως σε περιπτώσεις ημιεγκλείστων. Στην περίπτωση αυτή, ένα τμήμα της κλινικής μύλης του φρονιμίτη καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα ουλικού ιστού (ουλική καλύπτρα), κάτω από το οποίο μπορεί να εισχωρήσουν με σχετική ευκολία μικρόβια και ποικίλες τροφές προκαλώντας φλεγμονή. Η παρατεταμένη αυτή φλεγμονή σε συνδυασμό με την έλλειψη σωστής στοματικής υγιεινής στην περιοχή αυτή λόγω θέσης μέσα στο στόμα μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση λοίμωξης και αποστήματος γύρω από το εν λόγω δόντι με επίπονες συνέπειες.

Εξαιτίας της απομακρυσμένης ανατομικής θέσης των φρονιμιτών μέσα στο στόμα, όπως αναφέρθηκε είναι δύσκολος ο αποτελεσματικός καθαρισμός της περιοχής. Μάλιστα, όταν η ανατολή του δοντιού συνδυάζεται με πόνο, ο ασθενής αποφεύγει να βουρτσίζει την συγκεκριμένη περιοχή για την αποφυγή του ενώ δεν είναι λίγοι που εμφανίζουν αντανακλαστικά εμετού κατά το βούρτσισμα εκεί. Απόρροια είναι η εναπόθεση οδοντικής μικροβιακής πλάκας που δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης περιοδοντικής νόσου και την ανάπτυξη τερηδόνας στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς, τόσο στον ίδιο τον φρονιμίτη όσο και στα παρακείμενα, άθικτα μέχρι πρότινος, δόντια.

Όμοιας βαρύτητας σε σχέση με την επίδραση στους σκληρούς και μαλακούς ιστούς, είναι και η συμπτωματολογία στην περιοχή της Κροταφογναθικής Άρθρωσης και των οστών των γνάθων. Καθώς ένας φρονιμίτης ανατέλλει σε μη φυσιολογική θέση, παρεμβαίνει στην αρμονική κίνηση των υπόλοιπων δοντιών, με αποτέλεσμα κατά την μάσηση να ασκείται πίεση στην άρθρωση και τους μύες της γνάθου, συνοδευόμενη από κεφαλαλγίες και μυϊκούς σπασμούς. Τέλος, αν και με μικρές κλινικές πιθανότητες, συναντάται η εμφάνιση καταγμάτων των γνάθων εξαιτίας της ανατολής των φρονιμιτών. Το οπίσθιο μέρος της γνάθου χαρακτηρίζεται από μειωμένο πάχος οστού και η εμφάνιση των τρίτων γομφίων οδηγεί στην άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στην ευρύτερη περιοχή με συνέπεια ένα κάταγμα στην γνάθο, κίνδυνος ο οποίος αυξάνεται σημαντικά αν η ανατολή του δοντιού συνοδεύεται από περιοδοντικά προβλήματα, απόστήματα, κύστες που αποδυναμώνουν περαιτέρω την οστική δομή.

Αντιμετώπιση
Εξαιτίας της ποικιλομορφίας των φρονιμιτών όσον αφορά το σχήμα και την θέση ανατολής και των αρκετών κλινικών προβλημάτων με την φτωχή μακροχρόνια πρόγνωση, συστήνεται σχεδόν πάντα η εξαγωγή τους. Ωστόσο, αν οι τρίτοι γομφίοι έχουν αναπτυχθεί φυσιολογικά και η ανατολή τους δεν συνοδεύεται από προβλήματα, μπορούν να έχουν την ίδια λειτουργικότητα με οποιοδήποτε άλλο δόντι κατά την μάσηση. Μάλιστα, οι φρονιμίτες μπορούν να θεωρηθούν ιδιαίτερα χρήσιμοι στην Προσθετική και την Ορθοδοντική με την στήριξη μερικών οδοντοστοιχιών και την τοποθέτηση δακτυλίων ως στήριγμα των συρμάτων, αντίστοιχα.

Αναμφίβολα, λόγω της αυξημένης επικινδυνότητας για την εμφάνιση οδοντιατρικών επιπλοκών, η εξαγωγή των φρονιμιτών έστω και η προληπτική, είναι η άμεση θεραπευτική επιλογή όμως η συντηρητική αντιμετώπιση εν απουσία οποιασδήποτε παθολογικής αιτίας και η διατήρηση ενός ακόμη υγιούς δοντιού στον φραγμό πρέπει λα ληφθεί υπόψη!!



Καλημέρα! Ένα από τα μεγαλύτερα διλήμματα στην καθημερινή οδοντιατρική πράξη είναι η απονεύρωση ή εξαγωγή ενός δοντιού. Μεγάλη η συζήτηση κάθε φορά με τους ασθενείς αλλά η απάντηση πολλές φορές είναι πιο απλή από όσο νομίζουμε. Σημαντικό είναι ο οδοντίατρος να σκέφτεται τόσο την παρούσα κατάσταση των δοντιών όσο και το μέλλον ούτως ώστε να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις…

Αναμφίβολα τόσο η εξαγωγή ενός δοντιού όσο και η ενδοδοντική θεραπεία του μπορούν να οδηγήσουν με αποτελεσματικό τρόπο στην παύση της μόλυνσης. Αν και η εξαγωγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως μια διαδικασία απλή, γρήγορη και σίγουρα οικονομικότερη, εντούτοις η επιλογή της έχει επιπτώσεις σε μακροπρόθεσμη βάση.

Ο οδοντίατρος οφείλει να ενημερώσει τον ασθενή για τις συνέπειες της απώλειας ενός δοντιού από τον οδοντικό φραγμό. Στην περίπτωση που ένα δόντι απουσιάζει, τόσο τα γειτονικά (όμορα) δόντια όσο και το αντίστοιχο της άλλης γνάθου (δόντι ανταγωνιστής) τείνουν να καλύψουν τον κενό χώρο. Το γεγονός αυτό οδηγεί σε ορθοδοντικά προβλήματα, με στραβά δόντια, μη φυσιολογική σύγκλειση όπως επίσης και διαταραχές της κροταφογναθικής άρθρωσης με γενικότερες επιπτώσεις στις βασικές λειτουργίες του στόματος και περιοδοντικά προβλήματα των ενδιαφερόμενων δοντιών. Με πιο απλά λόγια, ο ασθενής συνειδητοποιεί ότι σώζει ένα δόντι και αποφεύγει μελλοντικές αλυσιδωτές αρνητικές συνέπειες, τόσο θεραπευτικές όσο και οικονομικές.

Υπάρχουν φυσικά και οι περιπτώσεις στις οποίες η σύσταση της εξαγωγής του δοντιού αποτελεί μονόδρομο και συνδέονται με την μελλοντική δυνατότητα αποκατάστασης του. Δόντια με εκτεταμένες βλάβες όπως τερηδονισμοί και κατάγματα που εκτείνονται στις ρίζες κάτω από το επίπεδο των ούλων, δεν είναι σε θέση να υποστηρίξουν κάποια προσθετική εργασία ή ακόμα μια άμεση έμφραξη με αμφισβητίσιμη πρόγνωση.

Συμπερασματικά, η ενδοδοντική θεραπεία και η πρακτική διάσωση ενός δοντιού όταν είναι αυτό δυνατόν, είναι καθήκον του οδοντιάτρου στο δίλημμα ανάμεσα της με την εξαγωγή. Αποτελεί μια ασφαλής και ακριβής διαδικασία της οποίας το θεραπευτικό αποτέλεσμα μπορεί να διατηρηθεί για πολλά χρόνια.

Υ.Γ.: Στο επόμενο άρθρο θα περιγράψουμε αναλυτικά τι είναι η ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση), πότε χρειάζεται και πως λαμβάνει χώρα.





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.