YOUR DENTAL BLOG

Γιατί η οδοντιατρική γνώση χαρίζεται απλόχερα!



Η έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και η επιστροφή στα θρανία αποτελεί ουσιαστικά το τέλος μιας μακράς περιόδου καλοκαιρινών διακοπών και καθημερινής ανεμελιάς για τους μικρούς μας φίλους. Τόσο οι υποχρεώσεις του σχολικού προγράμματος όσο και αυτές των εξωσχολικών δραστηριοτήτων είναι οι βασικές προτεραιότητες για τα παιδιά όλων των ηλικιών και τους γονείς τους και το τελευταίο πράγμα που… περνά από το μυαλό πλέον όλων είναι η ευαίσθητη στοματική υγεία.

Παιδιά και Υγιή Δόντια: Δύο έννοιες αντίθετες…..
Αποτελεί δυσάρεστο γεγονός πως τα οδοντιατρικά προβλήματα είναι αρκετά διαδεδομένα στα παιδιά καθώς δεν είναι συνηθισμένα και εκπαιδευμένα να φροντίζουν με συνέπεια και με ορθό τρόπο την στοματική κοιλότητα τους ενώ παράλληλα η αλόγιστη κατανάλωση γλυκών δυσχεραίνει την κατάσταση της στοματικής υγείας. Σχετικές έρευνες στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν πως το 40% των παιδιών που πηγαίνουν στο νηπιαγωγείο παρουσιάζουν τερηδονικές βλάβες  ενώ για τα παιδιά που μόλις έχουν εγγραφεί στην πρώτη τάξη του Δημοτικού, το ποσοστό ανεβαίνει στο 50%. Σύμφωνα με την Ελληνική Οδοντιατρική Ομοσπονδία, πάνω από τα δύο τρίτα των παιδιών στην χώρα μας αποκτούν τουλάχιστον μια τερηδονική βλάβη πριν την ηλικία των 12 ετών, σχεδόν το 80% αυτών έχουν μια μέτρια ως κακή στοματική υγιεινή ενώ, ανεξάρτητα από το παράγοντα της ηλικίας, περίπου το 60% των Ελλήνων ασθενών δεν επισκέπτεται τον οδοντίατρο αν δεν έχει εκδηλωθεί ήδη επίμονος οδοντικός πόνος ή άλλα προβλήματα όπως αποστήματα και κατάγματα δοντιών, δυσκολία μάσησης ή ακόμα και απώλεια μόνιμων δοντιών.

Σεπτέμβριος = Σχολείο + Οδοντίατρος !
Έχει αποδειχθεί πως τα ποικίλα οδοντιατρικά προβλήματα των παιδιών όπως οι τερηδονικές βλάβες και η ουλίτιδα είναι σε θέση να επηρεάσουν αρνητικά τις σχολικές επιδόσεις τους. Πρόσφατη έρευνα της Αμερικανικής Οδοντιατρικής Εταιρείας (ADA) υποστηρίζει πως ένα μικρό παιδί με χρόνιο πόνο σε ένα ή περισσότερα δόντια μπορεί να δυσκολεύεται στην τροφή, την ομιλία, την συγκέντρωση και στην παρακολούθηση των μαθημάτων λόγω του πόνου, να μοιάζει αγχωμένο και κουρασμένο λόγω της ταλαιπωρίας ή ακόμα να απουσιάζει από τις υποχρεώσεις του λόγω της κατάστασης του. Για αυτό τον λόγο κρίνεται απαραίτητη η διατήρηση της καλής στοματικής υγιεινής και ο περιοδικός οδοντιατρικός έλεγχος πριν από την έναρξη του σχολικού έτους.

Ο πυλώνας γύρω από τον οποίο κινείται η επίσκεψη στον οδοντίατρο για τους μικρούς μας φίλους δεν είναι άλλος από την πρόληψη των τερηδονικών βλαβών τόσο μέσω της τοποθέτησης Sealants στις μασητικές επιφάνειες των οπίσθιων μόνιμων δοντιών όσο και με την διαδικασία της Φθορίωσης και την τοπική εφαρμογή φθορίου και τον ενδελεχή έλεγχο της υγείας των ούλων, καθώς σε αυτές τις ηλικίες οι αυξανόμενες ορμονικές μεταβολές έχουν αντίκτυπο σε αυτά με την εμφάνιση ουλίτιδας. Παράλληλα, αν το παιδί βρίσκεται ηλικιακά στην έναρξη του Δημοτικού, κρίνεται κατάλληλη η στιγμή και για την πρώτη ορθοδοντική αξιολόγηση για την έγκαιρη διάγνωση μελλοντικών σοβαρών ορθοδοντικών ανωμαλιών και την αρτιότερη θεραπεία αυτών.

Η έναρξη της σχολικής χρονιάς συνοδεύεται και από την έναρξη των αθλητικών δραστηριοτήτων για αρκετούς μικρούς μαθητές και η ευσυνείδητη προστασία των δοντιών, των μαλακών ιστών και των γνάθων από τυχόν τραυματισμούς εκδηλώνεται από την χρήση ενός στοματικού εξατομικευμένου προστατευτικού νάρθηκα, τον οποίο ο οδοντίατρος κατασκευάζει κατά την προληπτική αυτή επίσκεψη. Τέλος, πριν περάσουν την εξώπορτα του οδοντιατρείου γονείς και παιδιά, δεν θα μπορούσαν να λείψουν φυσικά οι απαραίτητες οδηγίες για τον ορθό και τακτικό τρόπο βουρτσίσματος και χρήσιμες συμβουλές για μια σωστή στοματική φροντίδα όπως είναι οι διατροφικές συνήθειες. Είναι κομβικής σημασίας η επαναδραστηριοποίηση των παιδιών στο θέμα της στοματικής υγείας και η μύηση τους από αυτές τις μικρές ηλικίες σε έναν υγιή τρόπο ζωής που θα τους διασφαλίσει για πάντα ένα όμορφο χαμόγελο.



Η Οδοντική Υπερευαισθησία αποτελεί ένα φαινόμενο κατά το οποίο προκαλείται έντονος και διαπεραστικός πόνος σε ένα ή περισσότερα δόντια του στόματος μας μετά την επίδραση και την επαφή ενός ψυχρού, θερμού ή γλυκού ερεθίσματος με αυτά. Πολλές φορές μάλιστα, σε πιο σοβαρές καταστάσεις, είναι σύνηθες να εκδηλώνεται πόνος ακόμα και με την εισπνοή κρύου αέρα από το στόμα.

Η ευαισθησία στην περιοχή του αυχένα του δοντιού, στα όρια δηλαδή των ούλων, εκεί όπου συναντώνται η μύλη του δοντιού με την ρίζα, ονομάζεται Αυχενική Ευαισθησία.

Η κυριότερη αιτία της οδοντικής υπερευαισθησίας βρίσκεται στην έκθεση της οδοντίνης σε εξωτερικά ερεθίσματα. Η οδοντίνη αποτελεί ένα σκληρό στρώμα οδοντικού ιστού που περιβάλλει τον πολφό, βρισκόμενη ανάμεσα σε αυτόν και την αδαμαντίνη. Ιστολογικά, η οδοντίνη χαρακτηρίζεται από ένα δίκτυο μικροσωληνίσκων που εκτείνονται από τον οδοντικό πολφό ως την αδαμαντίνη. Στο εσωτερικό αυτών των οδοντοσωληναρίων υπάρχει υγρό και νευρικές απολήξεις του πολφού και όταν, για τον οποιοδήποτε λόγο, χαθεί το εξωτερικό προστατευτικό στρώμα του σμάλτου, η οδοντίνη και τα οδοντινικά σωληνάρια με το περιεχόμενό τους βρίσκονται εκτεθειμένα στο εξωτερικό περιβάλλον και τα ερεθίσματα του.
Πολλές θεωρίες έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν την εκδήλωση πόνου στα εκτεθειμένα δόντια, με την πλέον αποδεκτή να κάνει λόγο για τις ωσμωτικές κινήσεις του υγρού των οδοντοσωληναρίων κατά την μεταβολής της θερμοκρασίας του εξωτερικού περιβάλλοντος (θερμό/ψυχρό) ή την επαφή με όξινο/γλυκό ερέθισμα. Οι κινήσεις αυτές δημιουργούν τάσεις στις απολήξεις των νεύρων, γεγονός που μεταφράζεται ως μήνυμα πόνου προς το κεντρικό νευρικό σύστημα μας.

Οι πιο συχνές αιτίες οδοντικής υπερευαισθησίας θεωρούνται οι εξής:
Αποτριβή του δοντιού λόγω λανθασμένου τρόπου βουρτσίσματος (υπερβολική δύναμη ή χρήση πολύ σκληρής οδοντόβουρτσας, σε συνδυασμό με έντονες οριζόντιες κινήσεις) που οδηγεί σε υφίζηση των ούλων και έκθεση της οδοντίνης των ριζών.
Η ουλική υφίζηση και η περιοδοντίτιδα οδηγούν σταδιακά σε έκθεση των ριζών και αποκάλυψη τμημάτων του δοντιού όπου η οδοντίνη καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα οστείνης, η οποία ωστόσο φθείρεται εύκολα.
Βρυγμός (σφίξιμο και τρίξιμο των δοντιών) που οδηγούν σε σημαντική φθορά της αδαμαντίνης
Διαβρώσεις των δοντιών εξαιτίας μιας διατροφής με όξινο PH και από χημικούς παράγοντες.
Τερηδονικές βλάβες που παραδοσιακά αποδομούν την αδαμαντίνη και σταδιακά φθάνουν μέχρι την οδοντίνη, εκθέτοντας την πλέον στο εξωτερικό στοματικό περιβάλλον.
Ράγισμα  (Crack) ή σπάσιμο κάποιου δοντιού το οποίο φθάνει μέχρι την δομή της οδοντίνης και επιτρέπει την μετάδοση εξωτερικών ερεθισμάτων στις νευρικές απολήξεις των οδοντοσωληναρίων.
Λεύκανση δοντιών, καθώς η συχνή και αλόγιστη χρήση λευκαντικών παραγόντων χωρίς την καθοδήγηση του οδοντιάτρου μπορεί να οδηγήσει σε μηχανικές αποτριβές και χημικές διαβρώσεις των δοντιών.

Για την αποφυγή του ενοχλητικού φαινομένου των ευαίσθητων δοντιών συνίσταται:
Η διατήρηση της καλής στοματικής υγιεινής για την πρόληψη των τερηδονικών βλαβών και της ουλικής υφίζησης.
Η χρήση μαλακής οδοντόβουρτσας και ένας ορθός τρόπος βουρτσίσματος, χωρίς έντονες οριζόντιες κινήσεις.
Η αποφυγή κατανάλωσης όξινων τροφών και ποτών όπως είναι π.χ. τα αναψυκτικά για την μείωση του κινδύνου οδοντικών διαβρώσεων. Είναι σημαντικό να μην βουρτσίζετε αμέσως τα δόντια μετά την κατανάλωση ανάλογων προϊόντων γιατί προκαλείται μεγαλύτερη απώλεια μεταλλικών αλάτων από την αδαμαντίνη αλλά να περιμένετε λίγη ώρα ούτως ώστε να αποκατασταθεί το PH του στόματος.
Ιδιαίτερη προσοχή στην λεύκανση δοντιών, καθώς πρέπει να αποφεύγεται η χρήση λευκαντικών οδοντόκρεμων με υψηλό δείκτη αποτριβής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αν επιθυμείτε χημική λεύκανση στο οδοντιατρείο, συμβουλευτείτε πρωτίστως τον οδοντίατρό σας.

Καθώς η αδαμαντίνη έχει καταστραφεί και η οδοντίνη έχει αποκαλυφθεί, η βλάβη πλέον δεν είναι αναστρέψιμη και δεν υπάρχει δυστυχώς κάποιος φυσικός τρόπος θεραπείας. Ωστόσο, η οδοντική ευαισθησία μπορεί να θεραπευτεί μέσω των προσθετικών αποκαταστάσεων των προβληματικών δοντιών ή ακόμα και με μέσα ανακούφισης των συμπτωμάτων και εξουδετέρωσης του πόνου.
Ο πιο απλός τρόπος αντιμετώπισης είναι η χρήση ειδικών οδοντόκρεμων κατά της οδοντικής ευαισθησίας. Η εξουδετέρωση του πόνου που προκαλείται λαμβάνει χώρα είτε μέσω της παρεμπόδισης του ερεθίσματος του πόνου προς το κεντρικό νευρικό σύστημα μέσω συστατικών όπως είναι το νιτρικό κάλιο είτε “σφραγίζοντας” τα οδοντινικά σωληνάρια με ουσίες όπως το χλωριούχο στρόντιο.
Άλλος συχνός τρόπος αντιμετώπισης της ευαισθησίας των δοντιών θεωρείται η φθορίωση με σκευάσματα υψηλής συγκέντρωσης φθορίου. Η εναπόθεση φθοριοαπατίτη στην επιφάνεια της εκτεθειμένης οδοντίνης και το κλείσιμο των οδοντινικών σωληναρίων γίνεται με ειδικά gel ή βερνίκια φθορίου στον χώρο του οδοντιατρείου.
Κατά την περίπτωση που η βλάβη της οδοντινικής έκθεσης είναι εκτενής, χρησιμοποιούνται σύνθετες ρητίνες για την κάλυψη και το κλείσιμο των πόρων της οδοντίνης, εμποδίζοντας την επικοινωνία των νευρικών απολήξεων με το εξωτερικό στοματικό περιβάλλον και αποκαθιστώντας παράλληλα την απώλεια οδοντικής ουσίας. Όταν τα επίπεδα τερηδονισμού ή βρυγμού είναι υψηλά, η σημαντική απώλεια οδοντικής ουσίας μπορεί να γίνει μέσω μιας προσθετικής εργασίας όπως είναι οι στεφάνες.



Η φθορίωση αποτελεί μια οδοντιατρική θεραπεία που αποσκοπεί στην προστασία των δοντιών από την τερηδονική βλάβη μέσω της τοπικής εφαρμογής φθορίου στην επιφάνεια τους. Η θεραπευτική αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα κυρίως κατά την παιδική ηλικία αλλά εφαρμόζεται και σε ενήλικες με απώτερο στόχο την προληπτική ενίσχυση της αντοχής των δοντιών ενάντια στην τερηδόνα όπως επίσης και την θεραπεία-αναστροφή των αρχόμενων τερηδόνων.

Πως ακριβώς η φθορίωση προστατεύει τα δόντια μας;
To φθόριο ( fluoride, χημικό σύμβολο F) μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο πιο σημαντικός σύμμαχος που διαθέτουμε στην αντιμετώπιση της τερηδονικής βλάβης. Το φθόριο ενισχύει την δομή του σμάλτου με αποτέλεσμα αυτό να γίνεται πιο ανθεκτικό στα παραγόμενα από την οδοντική μικροβιακή πλάκα οξέα.

Κατά την δημιουργία όξινου περιβάλλοντος στην στοματική κοιλότητα, μεταλλικά στοιχεία με κύριο το ασβέστιο ελευθερώνονται από την αδαμαντίνη των δοντιών προς το εξωτερικό περιβάλλον (απασβεστίωση). Με την αποκατάσταση του στοματικού PH, εκκινεί η αντίστροφη διαδικασία επαναπρόσληψης του ασβεστίου στα δόντια (επανασβεστίωση), με την κυκλική αυτή διαδικασία να διαδραματίζεται σε συνεχή βάση στο στόμα μας. Όπως είναι απόλυτα λογικό, όταν αμελείται η στοματική υγιεινή και δεν υπάρχει μια ισορροπημένη σε σάκχαρα διατροφή, η απασβεστίωση υπερισχύει, με την αδαμαντίνη να γίνεται αδύναμη και εν τέλει να καταστρέφεται, οδηγώντας στην εμφάνιση τερηδόνων.

Η φθορίωση των δοντιών και η συστημική λήψη φθορίου έχουν προστατευτικό χαρακτήρα ως εξής:
– Η συγκέντρωση των μεταλλικών αλάτων γύρω από τις οδοντικές επιφάνειες αυξάνεται με αποτέλεσμα την μείωση του ρυθμού της απασβεστίωσης και την αύξηση του ρυθμού της επανασβεστίωσης.
– Κατά την διαδικασία της επαναμετάλλωσης, υποκαθίσταται μια ποσότητα χαμένου ασβεστίου από τον οδοντικό ιστό με φθόριο. Έτσι δημιουργείται μια χημική ουσία ονόματι Φθοριοαπατίτης που θεωρείται πιο ισχυρή ενάντια στα οξέα και σκληρή από την φυσιολογική αδαμαντινική ουσία του Υδροξυαπατίτη.
-Κατά την τοπική εφαρμογή φθορίου στην επιφάνεια των δοντιών, σχηματίζεται φθοριούχο ασβέστιο, το οποίο απελευθερώνει σταδιακά ιόντα ασβεστίου και φθορίου, προστατεύοντας τα δόντια από τα οξέα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, σφραγίζουν εκτεθειμένα οδοντικά σωληνάρια της οδοντίνης, μειώνοντας τα συμπτώματα της υπερευαισθησίας.
-Το φθόριο χαρακτηρίζεται από μια ελαφρά αντιμικροβιακή δράση που συμβάλλει στην μείωση της ανάπτυξης της οδοντικής μικροβιακής πλάκας.

Προϊόντα φθορίου, εκτός της προληπτικής δράσης της τοπικής φθορίωσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την θεραπεία των αρχόμενων τερηδόνων (White Spots) στις οποίες δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη τερηδονική κοιλότητα παρά μόνο μια τοπική απώλεια μεταλλικών αλάτων, εμφανής μέσω λευκών κηλίδων στο σμάλτο. Εδώ η φθορίωση θα παρέχει την απαραίτητη συγκέντρωση φθορίου για να βοηθήσει την αδαμαντίνη, σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Πότε χρειαζόμαστε την Φθορίωση των Δοντιών;
Η φθορίωση κατά κύριο λόγο είναι μια θεραπεία που απευθύνεται σε ασθενείς μικρών ηλικιών για την προστασία των ευαίσθητων δοντιών τους.. Ιδιαίτερα μπορεί να φανεί χρήσιμη ως θεραπεία στις ηλικίες 6-15, την χρονική περίοδο που σχηματίζονται και ανατέλλουν τα μόνιμα δόντια ενός παιδιού.

Ωστόσο, μπορεί να εφαρμοστεί και σε ενήλικες οι οποίοι ταλαιπωρούνται από υψηλά ποσοστά τερηδονισμού και υπερευαισθησίας στα δόντια. Πιο συνηθισμένη είναι η περίπτωση με εκτεθειμένα αυχενικά τμήματα των ριζών λόγω υφίζησης των ούλων. Εξαιτίας της κάλυψης της ρίζας του δοντιού από οστεΐνη και όχι από αδαμαντίνη, αυτή είναι πιο επιρρεπής σε τερηδονισμό και σε οποιεσδήποτε αποτριβές που προκαλούν υπερευαισθησία. Η τοπική φθορίωση σε εκείνα τα σημεία θα μειώσει τα συμπτώματα και τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδονικής αυχενικής βλάβης.

Πως γίνεται η Φθορίωση των Δοντιών;
Η κλασική μέθοδος στους μικρούς ηλικιακά ασθενείς, όπου ζητούμενη είναι η ανάγκη φθορίωσης όλων των παιδικών δοντιών, χαρακτηρίζεται από την χρήση ειδικών δισκαρίων μιας χρήσης, στα οποία τοποθετείται ένα ειδικό φθοριούχο gel με υψηλή συγκέντρωση φθορίου. Τα δισκάρια αυτά εφαρμόζονται τόσο στην άνω όσο και στην κάτω γνάθο και παραμένουν στο στόμα για λίγα λεπτά. Για την καλύτερη δυνατή ανοχή των μικρών ασθενών στην διαδικασία αυτή, τα προϊόντα αυτά συναντώνται με μια τεράστια ποικιλία γεύσεων όπως είναι τα φρούτα ή η σοκολάτα. Η ανώδυνη αυτή θεραπευτική μέθοδος προστατεύει σε μεγάλο βαθμό τα δόντια και συνίσταται να γίνεται κάθε 4-6 μήνες, ανάλογα την κατάσταση της στοματικής υγείας του κάθε παιδιού.

Σε περιπτώσεις ενήλικων ασθενών ή παιδιών όπου υπάρχει η ανάγκη μιας πιο εντοπισμένης εφαρμογής φθορίου σε συγκεκριμένα δόντια λόγω π.χ. αυχενικής υπερευαισθησίας, χρησιμοποιείται η μέθοδος φθορίωσης με ειδικά βερνίκια φθορίου, τα οποία επαλείφονται προσεχτικά με την χρήση ειδικού πινέλου στην οδοντική επιφάνεια, με τα αποτελέσματα να θεωρούνται άμεσα εμφανή.

Παράλληλα, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι μπορούμε να προσλάβουμε και μόνοι μας ποσότητες φθορίου με σκοπό την βελτίωση της στοματικής υγείας μας μέσω της κατανάλωσης τροφών όπως είναι τα ψάρια, η πόση φθοριωμένου νερού, η χρήση φθοριούχων οδοντόκρεμων και στοματικών διαλυμάτων όπως επίσης και οι ταμπλέτες-συμπληρώματα φθορίου.

Η φθορίωση είναι μια σχετικά οικονομική και άμεση θεραπεία και όταν εφαρμόζεται προληπτικά στις παιδικές ηλικίες, μπορεί να οδηγήσει στην μείωση του τερηδονισμού και την εξοικονόμηση περισσότερων χρημάτων για μελλοντικές δυσάρεστες οδοντιατρικές θεραπείες λόγω αμέλειας της στοματικής υγείας.





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.