Τι είναι η Τερηδόνα, γιατί δημιουργείται και πως θεραπεύεται;

Αποτελεί νόσο των σκληρών οδοντικών ιστών, η οποία χαρακτηρίζεται από απομεταλλικοποίηση της ανόργανης δομής και αποδομή της οργανικής δομής των δοντιών. Είναι αναμφίβολα από τις πιο συχνές παθήσεις του ανθρώπινου σώματος  και από τις βασικότερες αιτίες απώλειας οδόντων.

Η εμφάνιση τερηδονικής βλάβης οφείλεται στην δράση τερηδογόνων μικροοργανισμών οι οποίοι υπάρχουν σε φυσιολογικά πλαίσια στην στοματική κοιλότητα. Ωστόσο ο συνδυασμός κακής στοματικής υγιεινής και μιας διατροφής πλούσιας σε υδατάνθρακες οδηγούν στον σχηματισμό μεγάλων μικροβιακών ομάδων στην επιφάνεια των δοντιών (οδοντική πλάκα) και αργότερα πέτρας (τρυγία) οι οποίες ζυμώνουν αυτούς τους υδατάνθρακες με αποτέλεσμα την παραγωγή οξέων. Η δράση των οξέων είναι εκείνη που θα προκαλέσει απασβέστωση και την δημιουργία της τερηδονικής κοιλότητας.

Σημειώνεται ότι η ύπαρξη τερηδογονικών μικροοργανισμών δεν αποτελεί κίνδυνο πρόκλησης της τερηδονικής νόσου. Όσο όμως απουσιάζει η κατάλληλη στοματική υγιεινή και η ισορροπημένη διατροφή σε σάκχαρα, τόσο η συνεχής αυτή τροφοδότηση των μικροοργανισμών με τα απαραίτητα συστατικά θα οδηγήσει σε αποδόμηση των υδατανθράκων, την παραγωγή οξέων και την καταστροφή των δοντιών.

Άλλοι σημαντικοί παράγοντες στην δημιουργία τερηδονικής βλάβης αποτελούν η χαμηλή ποσότητα (Ξηροστομία) και ποιότητα του σάλιου λόγω γενικών παθήσεων όπως ο Σακχαρώδης Διαβήτης, οδοντικές παθήσεις γενετικού χαρακτήρα όπως η Ατελής Αδαμαντινογένεση, ορθοδοντικές ανωμαλίες και ορθοδοντικά μηχανήματα (σιδεράκια) που δυσκολεύουν τον καθαρισμό των δοντιών, παλιές προβληματικές αποκαταστάσεις και επιβλαβείς συνήθειες καθώς και η κληρονομικότητα.

Η εμφάνιση υπερευαισθησίας σε θερμικά ερεθίσματα και ο ελαφρός αποχρωματισμός των οδοντικών ιστών αποτελούν ενδείξεις για την ύπαρξη τερηδονικής βλάβης από τον ίδιο τον ασθενή ο οποίος συνήθως δεν αντιλαμβάνεται την βλάβη παρά μόνο όταν αυτή έχει προχωρήσει στον οδοντικό πολφό.

Σε πρώτη φάση, παρατηρείται η ύπαρξη λευκών κηλίδων (White Spots) στο επίπεδο της αδαμαντίνης λόγω τοπικής μείωσης των ανόργανων συστατικών της δομής της. Η απασβέστωση αυτή θεωρείται αναστρέψιμη, αντιμετωπίζεται με συντηρητικό τρόπο και ονομάζεται Αρχόμενη Τερηδόνα.

Όταν η τερηδονική βλάβη αναπτυχθεί βαθύτερα προς την οδοντίνη, δημιουργείται τερηδονική κοιλότητα, η αντιμετώπιση της οποίας πλέον είναι παρεμβατική. Με την είσοδο της τερηδόνας στην πιο «μαλακή» οδοντίνη σε σχέση με την αδαμαντίνη, αυτή εξελίσσεται με ευκολότερο και πιο εκτενή τρόπο. Σε αυτό το στάδιο δεν δύναται η επανασβέστωση της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, με την θεραπεία να συμβάλλει στον λεπτομερή καθαρισμό και απομάκρυνση της τερηδονισμένης ουσίας και την έμφραξη της κοιλότητας (σφράγισμα). Αν η αντιμετώπιση δεν είναι έγκαιρη, η καταστροφή του οδοντικού ιστού καταλήγει στον πολφό, είναι μόνιμη και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια του δοντιού.

Η πρόληψη της τερηδονικής βλάβης γίνεται πράξη μέσα από τον έλεγχο του υπάρχοντος μικροβιακού φορτίου στο στοματικό περιβάλλον. Μέσα σωστής στοματικής υγιεινής όπως το τακτικό βούρτσισμα με φθοριούχο οδοντόκρεμα, η χρήση οδοντικού νήματος σε καθημερινή βάση και η ισορροπημένη διατροφή συμβάλλουν στην διατήρηση της καλής στοματικής υγείας και την αποφυγή εμφάνισης τερηδόνας. Ιδιαίτερα για την κρίσιμη παιδική ηλικία, απαραίτητες μπορούν να θεωρηθούν η φθορίωση των δοντιών με τα κατάλληλα φθοριούχα σκευάσματα και η εφαρμογή προληπτικών εμφράξεων (sealants) στα πρώτα μόνιμα δόντια.

Κάθε τερηδονική βλάβη θεωρείται ξεχωριστή ανάλογα με την έκταση και το στάδιο της εξέλιξης, με τον οδοντίατρο να έρχεται αντιμέτωπος με διαφορετικά κλινικά πρωτόκολλα κάθε φορά. Στα πρωταρχικά στάδια της απασβεστίωσης, η φθορίωση του τερηδονισμένου δοντιού και η προληπτική έμφραξη θα οδηγήσει στην ανάσχεση της απώλειας ιόντων ασβεστίου από τον οδοντικό ιστό. Στην περίπτωσης απώλειας οδοντικής ουσίας και την δημιουργία κοιλότητας, η επεμβατική μέθοδος αντιμετώπισης με την απομάκρυνση της τερηδονισμένης ουσίας και την αποκατάσταση με σύγχρονα βιοσυμβατά υλικά είναι μονόδρομος.

Ανάλογα με την έκταση, όπως αναφέρθηκε, και το σχέδιο θεραπείας του ασθενή, η αποκατάσταση αυτή μπορεί να έχει την άμεση μορφή μιας απλής έμφραξης σύνθετης ρητίνης, μιας έμμεσης προσθετικής εργασίας από πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη (ένθετα-επένθετα) ή την δημιουργία μιας στεφάνης λόγω εκτεταμένης καταστροφής της δομής του δοντιού.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.