YOUR DENTAL BLOG

Γιατί η οδοντιατρική γνώση χαρίζεται απλόχερα!



Η Οδοντική Υπερευαισθησία αποτελεί ένα φαινόμενο κατά το οποίο προκαλείται έντονος και διαπεραστικός πόνος σε ένα ή περισσότερα δόντια του στόματος μας μετά την επίδραση και την επαφή ενός ψυχρού, θερμού ή γλυκού ερεθίσματος με αυτά. Πολλές φορές μάλιστα, σε πιο σοβαρές καταστάσεις, είναι σύνηθες να εκδηλώνεται πόνος ακόμα και με την εισπνοή κρύου αέρα από το στόμα.

Η ευαισθησία στην περιοχή του αυχένα του δοντιού, στα όρια δηλαδή των ούλων, εκεί όπου συναντώνται η μύλη του δοντιού με την ρίζα, ονομάζεται Αυχενική Ευαισθησία.

Η κυριότερη αιτία της οδοντικής υπερευαισθησίας βρίσκεται στην έκθεση της οδοντίνης σε εξωτερικά ερεθίσματα. Η οδοντίνη αποτελεί ένα σκληρό στρώμα οδοντικού ιστού που περιβάλλει τον πολφό, βρισκόμενη ανάμεσα σε αυτόν και την αδαμαντίνη. Ιστολογικά, η οδοντίνη χαρακτηρίζεται από ένα δίκτυο μικροσωληνίσκων που εκτείνονται από τον οδοντικό πολφό ως την αδαμαντίνη. Στο εσωτερικό αυτών των οδοντοσωληναρίων υπάρχει υγρό και νευρικές απολήξεις του πολφού και όταν, για τον οποιοδήποτε λόγο, χαθεί το εξωτερικό προστατευτικό στρώμα του σμάλτου, η οδοντίνη και τα οδοντινικά σωληνάρια με το περιεχόμενό τους βρίσκονται εκτεθειμένα στο εξωτερικό περιβάλλον και τα ερεθίσματα του.
Πολλές θεωρίες έχουν προσπαθήσει να ερμηνεύσουν την εκδήλωση πόνου στα εκτεθειμένα δόντια, με την πλέον αποδεκτή να κάνει λόγο για τις ωσμωτικές κινήσεις του υγρού των οδοντοσωληναρίων κατά την μεταβολής της θερμοκρασίας του εξωτερικού περιβάλλοντος (θερμό/ψυχρό) ή την επαφή με όξινο/γλυκό ερέθισμα. Οι κινήσεις αυτές δημιουργούν τάσεις στις απολήξεις των νεύρων, γεγονός που μεταφράζεται ως μήνυμα πόνου προς το κεντρικό νευρικό σύστημα μας.

Οι πιο συχνές αιτίες οδοντικής υπερευαισθησίας θεωρούνται οι εξής:
Αποτριβή του δοντιού λόγω λανθασμένου τρόπου βουρτσίσματος (υπερβολική δύναμη ή χρήση πολύ σκληρής οδοντόβουρτσας, σε συνδυασμό με έντονες οριζόντιες κινήσεις) που οδηγεί σε υφίζηση των ούλων και έκθεση της οδοντίνης των ριζών.
Η ουλική υφίζηση και η περιοδοντίτιδα οδηγούν σταδιακά σε έκθεση των ριζών και αποκάλυψη τμημάτων του δοντιού όπου η οδοντίνη καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα οστείνης, η οποία ωστόσο φθείρεται εύκολα.
Βρυγμός (σφίξιμο και τρίξιμο των δοντιών) που οδηγούν σε σημαντική φθορά της αδαμαντίνης
Διαβρώσεις των δοντιών εξαιτίας μιας διατροφής με όξινο PH και από χημικούς παράγοντες.
Τερηδονικές βλάβες που παραδοσιακά αποδομούν την αδαμαντίνη και σταδιακά φθάνουν μέχρι την οδοντίνη, εκθέτοντας την πλέον στο εξωτερικό στοματικό περιβάλλον.
Ράγισμα  (Crack) ή σπάσιμο κάποιου δοντιού το οποίο φθάνει μέχρι την δομή της οδοντίνης και επιτρέπει την μετάδοση εξωτερικών ερεθισμάτων στις νευρικές απολήξεις των οδοντοσωληναρίων.
Λεύκανση δοντιών, καθώς η συχνή και αλόγιστη χρήση λευκαντικών παραγόντων χωρίς την καθοδήγηση του οδοντιάτρου μπορεί να οδηγήσει σε μηχανικές αποτριβές και χημικές διαβρώσεις των δοντιών.

Για την αποφυγή του ενοχλητικού φαινομένου των ευαίσθητων δοντιών συνίσταται:
Η διατήρηση της καλής στοματικής υγιεινής για την πρόληψη των τερηδονικών βλαβών και της ουλικής υφίζησης.
Η χρήση μαλακής οδοντόβουρτσας και ένας ορθός τρόπος βουρτσίσματος, χωρίς έντονες οριζόντιες κινήσεις.
Η αποφυγή κατανάλωσης όξινων τροφών και ποτών όπως είναι π.χ. τα αναψυκτικά για την μείωση του κινδύνου οδοντικών διαβρώσεων. Είναι σημαντικό να μην βουρτσίζετε αμέσως τα δόντια μετά την κατανάλωση ανάλογων προϊόντων γιατί προκαλείται μεγαλύτερη απώλεια μεταλλικών αλάτων από την αδαμαντίνη αλλά να περιμένετε λίγη ώρα ούτως ώστε να αποκατασταθεί το PH του στόματος.
Ιδιαίτερη προσοχή στην λεύκανση δοντιών, καθώς πρέπει να αποφεύγεται η χρήση λευκαντικών οδοντόκρεμων με υψηλό δείκτη αποτριβής για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αν επιθυμείτε χημική λεύκανση στο οδοντιατρείο, συμβουλευτείτε πρωτίστως τον οδοντίατρό σας.

Καθώς η αδαμαντίνη έχει καταστραφεί και η οδοντίνη έχει αποκαλυφθεί, η βλάβη πλέον δεν είναι αναστρέψιμη και δεν υπάρχει δυστυχώς κάποιος φυσικός τρόπος θεραπείας. Ωστόσο, η οδοντική ευαισθησία μπορεί να θεραπευτεί μέσω των προσθετικών αποκαταστάσεων των προβληματικών δοντιών ή ακόμα και με μέσα ανακούφισης των συμπτωμάτων και εξουδετέρωσης του πόνου.
Ο πιο απλός τρόπος αντιμετώπισης είναι η χρήση ειδικών οδοντόκρεμων κατά της οδοντικής ευαισθησίας. Η εξουδετέρωση του πόνου που προκαλείται λαμβάνει χώρα είτε μέσω της παρεμπόδισης του ερεθίσματος του πόνου προς το κεντρικό νευρικό σύστημα μέσω συστατικών όπως είναι το νιτρικό κάλιο είτε “σφραγίζοντας” τα οδοντινικά σωληνάρια με ουσίες όπως το χλωριούχο στρόντιο.
Άλλος συχνός τρόπος αντιμετώπισης της ευαισθησίας των δοντιών θεωρείται η φθορίωση με σκευάσματα υψηλής συγκέντρωσης φθορίου. Η εναπόθεση φθοριοαπατίτη στην επιφάνεια της εκτεθειμένης οδοντίνης και το κλείσιμο των οδοντινικών σωληναρίων γίνεται με ειδικά gel ή βερνίκια φθορίου στον χώρο του οδοντιατρείου.
Κατά την περίπτωση που η βλάβη της οδοντινικής έκθεσης είναι εκτενής, χρησιμοποιούνται σύνθετες ρητίνες για την κάλυψη και το κλείσιμο των πόρων της οδοντίνης, εμποδίζοντας την επικοινωνία των νευρικών απολήξεων με το εξωτερικό στοματικό περιβάλλον και αποκαθιστώντας παράλληλα την απώλεια οδοντικής ουσίας. Όταν τα επίπεδα τερηδονισμού ή βρυγμού είναι υψηλά, η σημαντική απώλεια οδοντικής ουσίας μπορεί να γίνει μέσω μιας προσθετικής εργασίας όπως είναι οι στεφάνες.



Το βούρτσισμα αποτελεί με διαφορά την κυριότερη μέθοδο για την εξασφάλιση της καλής στοματικής υγιεινής στο επίπεδο τόσο των δοντιών όσο και της γλώσσας και των παρειών ανεξάρτητα από τον τύπο οδοντόβουρτσας που χρησιμοποιείται.

Βασικός στόχος του βουρτσίσματος των δοντιών δεν είναι άλλος από την απομάκρυνση της οδοντικής μικροβιακής πλάκας και των τροφικών υπολειμμάτων από το σύνολο των οδοντικών επιφανειών, τα μεσοδόντια διαστήματα, την ουλοδοντική σχισμή όπως και την γλωσσική επιφάνεια. Απώτερος σκοπός της δράσης του βουρτσίσματος είναι η προστασία από τερηδονικές βλάβες και την εμφάνιση ουλίτιδας ενώ από την άλλη πλευρά επιτυγχάνεται το αισθητικό αποτέλεσμα με την απομάκρυνση των χρωστικών και την διατήρηση του λευκού χρώματος της επιφάνειας των δοντιών.

Δυστυχώς παρατηρείται ότι η διαδικασία του βουρτσίσματος, όταν και αν αυτή πραγματοποιείται και δεν αμελείται, επικεντρώνεται στις εξωτερικές και ορατές επιφάνειες, αφήνωντας σε δεύτερη μοίρα την οπίσθια περιοχή και τα λοιπά ανατομικά στοιχεία της στοματικής κοιλότητας ενώ ο μειωμένος χρόνος βουρτσίσματος, από τα περίπου δύο λεπτά που απαιτούνται για ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα, επιβαρύνει την κατάσταση. Απόρροια του λανθασμένου χρονικά και ποιοτικά βουρτσίσματος χαρακτηρίζεται ο τραυματισμός των ούλων, η μελλοντική υφίζηση τους καθώς και η αποτριβή του σμάλτου με αποτέλεσμα την εκδήλωση ευαισθησίας στα θερμικά ερεθίσματα.

Πως πετυχαίνουμε ένα σωστό βούρτσισμα;

Η ορθή επιλογή της οδοντόβουρτσας θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι η…μισή δουλειά. Παλαιότερα ήταν αρκετά διαδεδομένη η λανθασμένη άποψη ότι όσο μεγαλύτερη είναι η πίεση πάνω στα δόντια κατά το βούρτσισμα τόσο πιο βαθύς καθαρισμός γίνεται ενώ η οδοντόβουρτσα θα έπρεπε να αποτελείται από σκληρές φυσικές τρίχες. Σήμερα γνωρίζουμε και πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη ότι μια οδοντόβουρτσα οφείλει να είναι κατασκευασμένη από μέτριας εώς μαλακής σκληρότητας ίνες νάιλον, με μικρό μέγεθος κεφαλής για το βούρτσισμα ακόμα και των πιο δυσπρόσιτων οπίσθιων περιοχών και παράλληλα να μην εφαρμόζουμε ιδιαίτερη πίεση ούτως ώστε να αποφύγουμε τραυματισμούς των σκληρών και μαλακών ιστών.

Πριν την χρήση της οδοντόβουρτσας, τοποθετείστε μια μικρή ποσότητα οδοντόκρεμας στη κεφαλή και αποφύγετε την διαδεδομένη συνήθεια να την βρέξετε. Σκοπός της διαδικασίας δεν είναι η δημιουργία ικανοποιητικής ποσότητας αφρού αλλά η άμεση απορρόφηση των συστατικών από τις οδοντικές επιφάνειες. Οι λιπαντικές ιδιότητες της ίδιας της οδοντόκρεμας θα συμβάλλουν στην αποφυγή φθοράς των δοντιών. Επίσης θεωρείται άσκοπη η τοποθέτηση οδοντόκρεμας κατά μήκος ολόκληρης της επιφάνειας της κεφαλής όπως διαφημίζεται διαχρονικά, με μια ποσότητα αντίστοιχης… ενός μπιζελιού να είναι αρκετή.


Τοποθετούμε την κεφαλή της οδοντόβουρτσας πάνω στα δόντια κατά μήκος της ουλοδοντικής σχισμής σε μια γωνία 45ο. Με μια ελαφρά πίεση στην κεφαλή αποσκοπούμε στην επαφή της οδοντόβουρτσας τόσο με τα δόντια όσο και με την άκρη των ούλων παράλληλα.


Ξεκινούμε από την εξωτερική-παρειακή οδοντική πλευρά με μικρές παλινδρομικές και όχι κάθετες κινήσεις, οι οποίες οπωσδήποτε πρέπει να είναι απαλές και να εκτείνονται το πολύ σε 2-3 δόντια. Μετά από μερικά δευτερόλεπτα συνεχίζουμε στα επόμενα γειτονικά δόντια μέχρι να ολοκληρώσουμε τον καθαρισμό όλων των δοντιών εξωτερικά.


Με τον ίδιο τρόπο προχωράμε στην γλωσσική-εσωτερική πλευρά των άνω και κάτω οπισθίων δοντιών.


Με κινήσεις από πίσω προς εμπρός και από πάνω προς τα κάτω, προχωράμε στον καθαρισμό των προσθίων δοντιών. Ιδιαίτερη προσοχή στην εσωτερική επιφάνεια των κάτω προσθίων δοντιών όπου η πέτρα συσσωρεύεται σε μεγάλο βαθμό.


Συνεχίζουμε με την μασητική επιφάνεια των δοντιών ομοίως με απαλές και μικρές παλινδρομικές κινήσεις. Δίνουμε βαρύτητα και στην πίσω πλευρά των τελευταίων γομφίων, περιοχή η οποία συνηθίζεται να καθαρίζεται ανεπαρκώς αρκετές φορές.


Αρκετά σημαντικό πρέπει να θεωρείται και το βούρτσισμα της επιφάνειας της γλώσσας για την απομάκρυνση του μικροβιακού φορτίου και των τροφικών υπολειμμάτων που προκαλούν κακοσμία.

Το βούρτσισμα ολοκληρώνεται με στοματικές πλύσεις με νερό. Δεν ξεπλένουμε δυνατά καθώς η οδοντόκρεμα απομακρύνεται εύκολα και δεν χρειάζεται περαιτέρω ερεθισμός των ούλων τα οποία σε περίπτωση ουλίτιδας θα έχουν ματώσει κατά το βουρτσισμα. Η χρήση στοματικού διαλύματος θα αποτελούσε το ιδανικό κλείσιμο του βουρτσίσματος των δοντιών.

Χρήσιμες συμβουλές

Αναμφίβολα η πρώτη συμβουλή που θα μπορούσε να δοθεί σε έναν ασθενή με μέτρια στοματική υγεία δεν είναι άλλη από το να αφήσει το βούρτσισμα να… μπει στην καθημερινότητα του! Μια απλή και καθόλου επίπονη διαδικασία ολίγων λεπτών η οποία θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής του ασθενή και θα τον γλυτώσει από μελλοντικά οδοντιατρικά προβλήματα.

Τα τουλάχιστον δύο βουρτσίσματα την ημέρα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν το ιδανικό σενάριο ενώ το βούρτσισμα το βράδυ πριν κοιμηθούμε να θεωρηθεί το πιο σημαντικό μιας και η παραγωγικότητα του σάλιου υποχωρεί με αποτέλεσμα το μικροβιακό φορτίο να έχει… ελεύθερο το πεδίο για να δράσει. Αποφύγετε να βουρτσίσετε αμέσως μετά από κάθε γεύμα καθώς ακόμα δεν έχουν δημιουργηθεί οι απαραίτητες χημικές ενώσεις για την… τερηδονοποίηση των δοντιών. Απεναντίας, προχωρήστε στο βούρτσισμα μετά το πέρας ενός μισαώρου.

Δεν ξεχνούμε να αλλάζουμε οδοντόβουρτσα κάθε τρίμηνο καθώς η συχνή χρήση οδηγεί σε φθορά της κορυφής των ινών και απόκλιση αυτών από την κεφαλή, φαινόμενα που μπορούν σχετικά εύκολα να τραυματίσουν τους μαλακούς ιστούς.

Ο συνδυασμός του βουρτσίσματος με την δράση οδοντικού νήματος και των στοματικών διαλυμάτων αποτελεί την καλύτερη δυνατή θεραπεία για τον ασθενή καθώς το πρώτο μπορεί να προσφέρει τον καθαρισμό περιοχών όπου οι ίνες της οδοντόβουρτσας αδυνατούν να εισέλθουν ενώ η υψηλή συγκέντρωση των διαλυμάτων σε σχέση με τις οδοντόκρεμες βοηθούν στην υγιεινή της στοματικής κοιλότητας. Παρατηρείται επομένως μια… αλληλοσυμπλήρωση των μέσων αυτών.

Το βούρτσισμα των δοντιών καταφέρνει να διατηρήσει σε έναν σταθερό και ικανοποιητικό βαθμό την υγεια των ούλων ωστόσο σε καμία περίπτωση δεν αντικαθιστά την δράση ενός βαθύ καθαρισμού (αποτρύγωσης) στον χώρο του οδοντιατρείου περίπου κάθε έξι μήνες. Η σωστή πρόληψη και η ορθή χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων είναι αυτή που θα διασφαλίσει εν τέλει την υγεία του ασθενή και θα του χαρίσει ένα λαμπερό χαμόγελο!

 

 

 

 





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.