YOUR DENTAL BLOG

Γιατί η οδοντιατρική γνώση χαρίζεται απλόχερα!



Η φθορίωση αποτελεί μια οδοντιατρική θεραπεία που αποσκοπεί στην προστασία των δοντιών από την τερηδονική βλάβη μέσω της τοπικής εφαρμογής φθορίου στην επιφάνεια τους. Η θεραπευτική αυτή διαδικασία λαμβάνει χώρα κυρίως κατά την παιδική ηλικία αλλά εφαρμόζεται και σε ενήλικες με απώτερο στόχο την προληπτική ενίσχυση της αντοχής των δοντιών ενάντια στην τερηδόνα όπως επίσης και την θεραπεία-αναστροφή των αρχόμενων τερηδόνων.

Πως ακριβώς η φθορίωση προστατεύει τα δόντια μας;
To φθόριο ( fluoride, χημικό σύμβολο F) μπορεί να χαρακτηριστεί ως ο πιο σημαντικός σύμμαχος που διαθέτουμε στην αντιμετώπιση της τερηδονικής βλάβης. Το φθόριο ενισχύει την δομή του σμάλτου με αποτέλεσμα αυτό να γίνεται πιο ανθεκτικό στα παραγόμενα από την οδοντική μικροβιακή πλάκα οξέα.

Κατά την δημιουργία όξινου περιβάλλοντος στην στοματική κοιλότητα, μεταλλικά στοιχεία με κύριο το ασβέστιο ελευθερώνονται από την αδαμαντίνη των δοντιών προς το εξωτερικό περιβάλλον (απασβεστίωση). Με την αποκατάσταση του στοματικού PH, εκκινεί η αντίστροφη διαδικασία επαναπρόσληψης του ασβεστίου στα δόντια (επανασβεστίωση), με την κυκλική αυτή διαδικασία να διαδραματίζεται σε συνεχή βάση στο στόμα μας. Όπως είναι απόλυτα λογικό, όταν αμελείται η στοματική υγιεινή και δεν υπάρχει μια ισορροπημένη σε σάκχαρα διατροφή, η απασβεστίωση υπερισχύει, με την αδαμαντίνη να γίνεται αδύναμη και εν τέλει να καταστρέφεται, οδηγώντας στην εμφάνιση τερηδόνων.

Η φθορίωση των δοντιών και η συστημική λήψη φθορίου έχουν προστατευτικό χαρακτήρα ως εξής:
– Η συγκέντρωση των μεταλλικών αλάτων γύρω από τις οδοντικές επιφάνειες αυξάνεται με αποτέλεσμα την μείωση του ρυθμού της απασβεστίωσης και την αύξηση του ρυθμού της επανασβεστίωσης.
– Κατά την διαδικασία της επαναμετάλλωσης, υποκαθίσταται μια ποσότητα χαμένου ασβεστίου από τον οδοντικό ιστό με φθόριο. Έτσι δημιουργείται μια χημική ουσία ονόματι Φθοριοαπατίτης που θεωρείται πιο ισχυρή ενάντια στα οξέα και σκληρή από την φυσιολογική αδαμαντινική ουσία του Υδροξυαπατίτη.
-Κατά την τοπική εφαρμογή φθορίου στην επιφάνεια των δοντιών, σχηματίζεται φθοριούχο ασβέστιο, το οποίο απελευθερώνει σταδιακά ιόντα ασβεστίου και φθορίου, προστατεύοντας τα δόντια από τα οξέα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Παράλληλα, σφραγίζουν εκτεθειμένα οδοντικά σωληνάρια της οδοντίνης, μειώνοντας τα συμπτώματα της υπερευαισθησίας.
-Το φθόριο χαρακτηρίζεται από μια ελαφρά αντιμικροβιακή δράση που συμβάλλει στην μείωση της ανάπτυξης της οδοντικής μικροβιακής πλάκας.

Προϊόντα φθορίου, εκτός της προληπτικής δράσης της τοπικής φθορίωσης, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για την θεραπεία των αρχόμενων τερηδόνων (White Spots) στις οποίες δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη τερηδονική κοιλότητα παρά μόνο μια τοπική απώλεια μεταλλικών αλάτων, εμφανής μέσω λευκών κηλίδων στο σμάλτο. Εδώ η φθορίωση θα παρέχει την απαραίτητη συγκέντρωση φθορίου για να βοηθήσει την αδαμαντίνη, σύμφωνα με τα όσα αναφέρθηκαν πιο πάνω.

Πότε χρειαζόμαστε την Φθορίωση των Δοντιών;
Η φθορίωση κατά κύριο λόγο είναι μια θεραπεία που απευθύνεται σε ασθενείς μικρών ηλικιών για την προστασία των ευαίσθητων δοντιών τους.. Ιδιαίτερα μπορεί να φανεί χρήσιμη ως θεραπεία στις ηλικίες 6-15, την χρονική περίοδο που σχηματίζονται και ανατέλλουν τα μόνιμα δόντια ενός παιδιού.

Ωστόσο, μπορεί να εφαρμοστεί και σε ενήλικες οι οποίοι ταλαιπωρούνται από υψηλά ποσοστά τερηδονισμού και υπερευαισθησίας στα δόντια. Πιο συνηθισμένη είναι η περίπτωση με εκτεθειμένα αυχενικά τμήματα των ριζών λόγω υφίζησης των ούλων. Εξαιτίας της κάλυψης της ρίζας του δοντιού από οστεΐνη και όχι από αδαμαντίνη, αυτή είναι πιο επιρρεπής σε τερηδονισμό και σε οποιεσδήποτε αποτριβές που προκαλούν υπερευαισθησία. Η τοπική φθορίωση σε εκείνα τα σημεία θα μειώσει τα συμπτώματα και τον κίνδυνο εμφάνισης τερηδονικής αυχενικής βλάβης.

Πως γίνεται η Φθορίωση των Δοντιών;
Η κλασική μέθοδος στους μικρούς ηλικιακά ασθενείς, όπου ζητούμενη είναι η ανάγκη φθορίωσης όλων των παιδικών δοντιών, χαρακτηρίζεται από την χρήση ειδικών δισκαρίων μιας χρήσης, στα οποία τοποθετείται ένα ειδικό φθοριούχο gel με υψηλή συγκέντρωση φθορίου. Τα δισκάρια αυτά εφαρμόζονται τόσο στην άνω όσο και στην κάτω γνάθο και παραμένουν στο στόμα για λίγα λεπτά. Για την καλύτερη δυνατή ανοχή των μικρών ασθενών στην διαδικασία αυτή, τα προϊόντα αυτά συναντώνται με μια τεράστια ποικιλία γεύσεων όπως είναι τα φρούτα ή η σοκολάτα. Η ανώδυνη αυτή θεραπευτική μέθοδος προστατεύει σε μεγάλο βαθμό τα δόντια και συνίσταται να γίνεται κάθε 4-6 μήνες, ανάλογα την κατάσταση της στοματικής υγείας του κάθε παιδιού.

Σε περιπτώσεις ενήλικων ασθενών ή παιδιών όπου υπάρχει η ανάγκη μιας πιο εντοπισμένης εφαρμογής φθορίου σε συγκεκριμένα δόντια λόγω π.χ. αυχενικής υπερευαισθησίας, χρησιμοποιείται η μέθοδος φθορίωσης με ειδικά βερνίκια φθορίου, τα οποία επαλείφονται προσεχτικά με την χρήση ειδικού πινέλου στην οδοντική επιφάνεια, με τα αποτελέσματα να θεωρούνται άμεσα εμφανή.

Παράλληλα, είναι χρήσιμο να γνωρίζουμε ότι μπορούμε να προσλάβουμε και μόνοι μας ποσότητες φθορίου με σκοπό την βελτίωση της στοματικής υγείας μας μέσω της κατανάλωσης τροφών όπως είναι τα ψάρια, η πόση φθοριωμένου νερού, η χρήση φθοριούχων οδοντόκρεμων και στοματικών διαλυμάτων όπως επίσης και οι ταμπλέτες-συμπληρώματα φθορίου.

Η φθορίωση είναι μια σχετικά οικονομική και άμεση θεραπεία και όταν εφαρμόζεται προληπτικά στις παιδικές ηλικίες, μπορεί να οδηγήσει στην μείωση του τερηδονισμού και την εξοικονόμηση περισσότερων χρημάτων για μελλοντικές δυσάρεστες οδοντιατρικές θεραπείες λόγω αμέλειας της στοματικής υγείας.



Αποτελεί νόσο των σκληρών οδοντικών ιστών, η οποία χαρακτηρίζεται από απομεταλλικοποίηση της ανόργανης δομής και αποδομή της οργανικής δομής των δοντιών. Είναι αναμφίβολα από τις πιο συχνές παθήσεις του ανθρώπινου σώματος  και από τις βασικότερες αιτίες απώλειας οδόντων.

Η εμφάνιση τερηδονικής βλάβης οφείλεται στην δράση τερηδογόνων μικροοργανισμών οι οποίοι υπάρχουν σε φυσιολογικά πλαίσια στην στοματική κοιλότητα. Ωστόσο ο συνδυασμός κακής στοματικής υγιεινής και μιας διατροφής πλούσιας σε υδατάνθρακες οδηγούν στον σχηματισμό μεγάλων μικροβιακών ομάδων στην επιφάνεια των δοντιών (οδοντική πλάκα) και αργότερα πέτρας (τρυγία) οι οποίες ζυμώνουν αυτούς τους υδατάνθρακες με αποτέλεσμα την παραγωγή οξέων. Η δράση των οξέων είναι εκείνη που θα προκαλέσει απασβέστωση και την δημιουργία της τερηδονικής κοιλότητας.

Σημειώνεται ότι η ύπαρξη τερηδογονικών μικροοργανισμών δεν αποτελεί κίνδυνο πρόκλησης της τερηδονικής νόσου. Όσο όμως απουσιάζει η κατάλληλη στοματική υγιεινή και η ισορροπημένη διατροφή σε σάκχαρα, τόσο η συνεχής αυτή τροφοδότηση των μικροοργανισμών με τα απαραίτητα συστατικά θα οδηγήσει σε αποδόμηση των υδατανθράκων, την παραγωγή οξέων και την καταστροφή των δοντιών.

Άλλοι σημαντικοί παράγοντες στην δημιουργία τερηδονικής βλάβης αποτελούν η χαμηλή ποσότητα (Ξηροστομία) και ποιότητα του σάλιου λόγω γενικών παθήσεων όπως ο Σακχαρώδης Διαβήτης, οδοντικές παθήσεις γενετικού χαρακτήρα όπως η Ατελής Αδαμαντινογένεση, ορθοδοντικές ανωμαλίες και ορθοδοντικά μηχανήματα (σιδεράκια) που δυσκολεύουν τον καθαρισμό των δοντιών, παλιές προβληματικές αποκαταστάσεις και επιβλαβείς συνήθειες καθώς και η κληρονομικότητα.

Η εμφάνιση υπερευαισθησίας σε θερμικά ερεθίσματα και ο ελαφρός αποχρωματισμός των οδοντικών ιστών αποτελούν ενδείξεις για την ύπαρξη τερηδονικής βλάβης από τον ίδιο τον ασθενή ο οποίος συνήθως δεν αντιλαμβάνεται την βλάβη παρά μόνο όταν αυτή έχει προχωρήσει στον οδοντικό πολφό.

Σε πρώτη φάση, παρατηρείται η ύπαρξη λευκών κηλίδων (White Spots) στο επίπεδο της αδαμαντίνης λόγω τοπικής μείωσης των ανόργανων συστατικών της δομής της. Η απασβέστωση αυτή θεωρείται αναστρέψιμη, αντιμετωπίζεται με συντηρητικό τρόπο και ονομάζεται Αρχόμενη Τερηδόνα.

Όταν η τερηδονική βλάβη αναπτυχθεί βαθύτερα προς την οδοντίνη, δημιουργείται τερηδονική κοιλότητα, η αντιμετώπιση της οποίας πλέον είναι παρεμβατική. Με την είσοδο της τερηδόνας στην πιο «μαλακή» οδοντίνη σε σχέση με την αδαμαντίνη, αυτή εξελίσσεται με ευκολότερο και πιο εκτενή τρόπο. Σε αυτό το στάδιο δεν δύναται η επανασβέστωση της αδαμαντίνης και της οδοντίνης, με την θεραπεία να συμβάλλει στον λεπτομερή καθαρισμό και απομάκρυνση της τερηδονισμένης ουσίας και την έμφραξη της κοιλότητας (σφράγισμα). Αν η αντιμετώπιση δεν είναι έγκαιρη, η καταστροφή του οδοντικού ιστού καταλήγει στον πολφό, είναι μόνιμη και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε απώλεια του δοντιού.

Η πρόληψη της τερηδονικής βλάβης γίνεται πράξη μέσα από τον έλεγχο του υπάρχοντος μικροβιακού φορτίου στο στοματικό περιβάλλον. Μέσα σωστής στοματικής υγιεινής όπως το τακτικό βούρτσισμα με φθοριούχο οδοντόκρεμα, η χρήση οδοντικού νήματος σε καθημερινή βάση και η ισορροπημένη διατροφή συμβάλλουν στην διατήρηση της καλής στοματικής υγείας και την αποφυγή εμφάνισης τερηδόνας. Ιδιαίτερα για την κρίσιμη παιδική ηλικία, απαραίτητες μπορούν να θεωρηθούν η φθορίωση των δοντιών με τα κατάλληλα φθοριούχα σκευάσματα και η εφαρμογή προληπτικών εμφράξεων (sealants) στα πρώτα μόνιμα δόντια.

Κάθε τερηδονική βλάβη θεωρείται ξεχωριστή ανάλογα με την έκταση και το στάδιο της εξέλιξης, με τον οδοντίατρο να έρχεται αντιμέτωπος με διαφορετικά κλινικά πρωτόκολλα κάθε φορά. Στα πρωταρχικά στάδια της απασβεστίωσης, η φθορίωση του τερηδονισμένου δοντιού και η προληπτική έμφραξη θα οδηγήσει στην ανάσχεση της απώλειας ιόντων ασβεστίου από τον οδοντικό ιστό. Στην περίπτωσης απώλειας οδοντικής ουσίας και την δημιουργία κοιλότητας, η επεμβατική μέθοδος αντιμετώπισης με την απομάκρυνση της τερηδονισμένης ουσίας και την αποκατάσταση με σύγχρονα βιοσυμβατά υλικά είναι μονόδρομος.

Ανάλογα με την έκταση, όπως αναφέρθηκε, και το σχέδιο θεραπείας του ασθενή, η αποκατάσταση αυτή μπορεί να έχει την άμεση μορφή μιας απλής έμφραξης σύνθετης ρητίνης, μιας έμμεσης προσθετικής εργασίας από πορσελάνη ή σύνθετη ρητίνη (ένθετα-επένθετα) ή την δημιουργία μιας στεφάνης λόγω εκτεταμένης καταστροφής της δομής του δοντιού.





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.