YOUR DENTAL BLOG

Γιατί η οδοντιατρική γνώση χαρίζεται απλόχερα!



Οι φρονιμίτες (Wisdom Tooth) αποτελούν ουσιαστικά τον τρίτο γομφίο κάθε οδοντοστοιχίας και το τελευταίο χρονικά μόνιμο δόντι που αποκτά ο άνθρωπος. Σε αντίθεση με τα υπόλοιπα μόνιμα δόντια που ανατέλλουν σε σύντομο χρονικό διάστημα μεταξύ τους, ο φρονιμίτης εμφανίζεται σχετικά αργά, συνήθως από το 17ο έτος της ηλικάς ως και το 25ο έτος. Η καθυστερημένη αυτή φυσιολογική απόκτηση του τρίτου γομφίου και η έλλειψη ελεύθερου χώρου πίσω από τον δεύτερο γομφίο τόσο στην άνω όσο και στην κάτω γνάθο συνδεόνται με μια σειρά από κλινικά ζητήματα.
Χαρακτηρίζεται ως ένα δόντι δίχως σταθερή μυλική μορφολογία, συνήθως με 2-3 ρίζες οι οποίες σε μέγεθος είναι μικρότερες σε σχέση με τους υπόλοιπους γομφίους. Δεν είναι λίγες οι φορές βέβαια που μπορεί να παρατηρηθεί η απουσία σχηματισμού ενός ή περισσοτέρων εκ των τεσσάρων φρονιμιτών λόγω γενετικών παραμέτρων.

Προβλήματα που προκαλούν οι φρονιμίτες
Καθώς οι φρονιμίτες δεν εμφανίζονται ταυτόχρονα με τα υπόλοιπα μόνιμα δόντια, η ανατολή τους έρχεται αντιμέτωπη τόσο με την έλλειψη διαθέσιμου χώρου στον φραγμό όσο και με την δυσκολία να διαπεράσουν τα παχύτερα σε αυτή την ηλικία ούλα. Επομένως, από τα πρώτα συμπτώματα εμφάνισης των φρονιμιτών είναι ο έντονος πονόδοντος συνοδευόμενος αρκετές φορές από οίδημα και πόνο στην περιοχή της αντίστοιχης παρειάς, δυσκολία μάσησης και τρισμό (περιορισμός ανοίγματος του στόματος). Η διάρκεια αυτών των ενοχλήσεων μπορεί να διαρκέσει 10-15 ημέρες.

Αρκετές φορές, όπως προαναφέραμε λόγω έλλειψης διαθέσιμου χώρου, οι φρονιμίτες δεν καταφέρνουν να ανατείλουν πλήρως ή μπορούν να παραμείνουν εγκλωβισμένοι μέσα στο οστό της γνάθου, κάτω από το επίπεδο των ούλων. Οι φρονιμίτες αυτοί χαρακτηρίζονται ως ημιέγκλειστοι ή έγκλειστοι αντίστοιχα. Ο εγκλεισμός αυτός μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από βλάβες που ενδιαφέρουν τόσο τα παρακείμενα δόντια, δηλαδή τους δεύτερους γομφίους, τους μαλακούς ιστούς με την εμφάνιση φλεγμονής των ούλων όσο και την κροταφογναθική άρθρωση.

Με την παραμονή του φρονιμίτη εντός του οστού της γνάθου, υπάρχει ο κίνδυνος της συνεχούς επαφής του με τις ρίζες του παρακείμενου δοντιού με αποτέλεσμα την αλλοίωση τους και μακροπρόθεσμα την εμφάνιση προβλημάτων και σε αυτό. Από την άλλη πλευρά, κατά την προσπάθεια ανατολής του φρονιμίτη με πλάγιο προσανατολισμό, μπορεί να προκληθεί μετακίνηση των υπόλοιπων δοντιών, με αποτέλεσμα την αλλοίωση της ορθής σύγκλεισης, την εμφάνιση συνωστισμών και την απαίτηση μιας ορθοδοντικής θεραπείας. Υποχρεωτική επομένως είναι η έγκαιρη εξακρίβωση της θέσης του φρονιμίτη με την ακτινογραφική εξέταση και η διαπίστωση αν ο εν λόγω φρονιμίτης αποτελεί απειλή ή μη για τα υπόλοιπα δόντια.

Εάν οι φρονιμίτες καταφέρουν και βρουν κάποια διέξοδο και εν τέλει να ανατείλλουν πλήρως παρά την σχετική έλλειψη χώρου στην γνάθο, αποτελεί σύνηθες φαινόμενο η απουσία ευθυγράμμισης του άξονα τους με τα υπόλοιπα δόντια. Αποτέλεσμα της προεξοχής της μύλης των φρονιμιτών προς τα έξω ή προς τα μέσα είναι ο τραυματισμός των μαλακών ιστών της παρειάς (μάγουλο) και της γλώσσας. Η πιο διαδεδομένη φλεγμονή ωστόσο στην περίπτωση των φρονιμιτών δεν είναι άλλη από την Περιστεφανίτιδα (Pericoronitis) που εμφανίζεται κυρίως σε περιπτώσεις ημιεγκλείστων. Στην περίπτωση αυτή, ένα τμήμα της κλινικής μύλης του φρονιμίτη καλύπτεται από ένα λεπτό στρώμα ουλικού ιστού (ουλική καλύπτρα), κάτω από το οποίο μπορεί να εισχωρήσουν με σχετική ευκολία μικρόβια και ποικίλες τροφές προκαλώντας φλεγμονή. Η παρατεταμένη αυτή φλεγμονή σε συνδυασμό με την έλλειψη σωστής στοματικής υγιεινής στην περιοχή αυτή λόγω θέσης μέσα στο στόμα μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση λοίμωξης και αποστήματος γύρω από το εν λόγω δόντι με επίπονες συνέπειες.

Εξαιτίας της απομακρυσμένης ανατομικής θέσης των φρονιμιτών μέσα στο στόμα, όπως αναφέρθηκε είναι δύσκολος ο αποτελεσματικός καθαρισμός της περιοχής. Μάλιστα, όταν η ανατολή του δοντιού συνδυάζεται με πόνο, ο ασθενής αποφεύγει να βουρτσίζει την συγκεκριμένη περιοχή για την αποφυγή του ενώ δεν είναι λίγοι που εμφανίζουν αντανακλαστικά εμετού κατά το βούρτσισμα εκεί. Απόρροια είναι η εναπόθεση οδοντικής μικροβιακής πλάκας που δημιουργεί αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης περιοδοντικής νόσου και την ανάπτυξη τερηδόνας στους σκληρούς οδοντικούς ιστούς, τόσο στον ίδιο τον φρονιμίτη όσο και στα παρακείμενα, άθικτα μέχρι πρότινος, δόντια.

Όμοιας βαρύτητας σε σχέση με την επίδραση στους σκληρούς και μαλακούς ιστούς, είναι και η συμπτωματολογία στην περιοχή της Κροταφογναθικής Άρθρωσης και των οστών των γνάθων. Καθώς ένας φρονιμίτης ανατέλλει σε μη φυσιολογική θέση, παρεμβαίνει στην αρμονική κίνηση των υπόλοιπων δοντιών, με αποτέλεσμα κατά την μάσηση να ασκείται πίεση στην άρθρωση και τους μύες της γνάθου, συνοδευόμενη από κεφαλαλγίες και μυϊκούς σπασμούς. Τέλος, αν και με μικρές κλινικές πιθανότητες, συναντάται η εμφάνιση καταγμάτων των γνάθων εξαιτίας της ανατολής των φρονιμιτών. Το οπίσθιο μέρος της γνάθου χαρακτηρίζεται από μειωμένο πάχος οστού και η εμφάνιση των τρίτων γομφίων οδηγεί στην άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στην ευρύτερη περιοχή με συνέπεια ένα κάταγμα στην γνάθο, κίνδυνος ο οποίος αυξάνεται σημαντικά αν η ανατολή του δοντιού συνοδεύεται από περιοδοντικά προβλήματα, απόστήματα, κύστες που αποδυναμώνουν περαιτέρω την οστική δομή.

Αντιμετώπιση
Εξαιτίας της ποικιλομορφίας των φρονιμιτών όσον αφορά το σχήμα και την θέση ανατολής και των αρκετών κλινικών προβλημάτων με την φτωχή μακροχρόνια πρόγνωση, συστήνεται σχεδόν πάντα η εξαγωγή τους. Ωστόσο, αν οι τρίτοι γομφίοι έχουν αναπτυχθεί φυσιολογικά και η ανατολή τους δεν συνοδεύεται από προβλήματα, μπορούν να έχουν την ίδια λειτουργικότητα με οποιοδήποτε άλλο δόντι κατά την μάσηση. Μάλιστα, οι φρονιμίτες μπορούν να θεωρηθούν ιδιαίτερα χρήσιμοι στην Προσθετική και την Ορθοδοντική με την στήριξη μερικών οδοντοστοιχιών και την τοποθέτηση δακτυλίων ως στήριγμα των συρμάτων, αντίστοιχα.

Αναμφίβολα, λόγω της αυξημένης επικινδυνότητας για την εμφάνιση οδοντιατρικών επιπλοκών, η εξαγωγή των φρονιμιτών έστω και η προληπτική, είναι η άμεση θεραπευτική επιλογή όμως η συντηρητική αντιμετώπιση εν απουσία οποιασδήποτε παθολογικής αιτίας και η διατήρηση ενός ακόμη υγιούς δοντιού στον φραγμό πρέπει λα ληφθεί υπόψη!!





Copyright LeoDent 2019. All rights reserved.